Παρασκευή, 9 Ιανουαρίου 2015

Κριτική προσέγγιση του φιλόλογου Χρήστου Τσελεπή για την παρουσίαση του ποιητικού βιβλίου ‘’ΕΡΠΟΝΤΑΣ’’ του Γρηγόρη Χρηστίδη.

                                      ΤΑ ΦΩΤΑ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Η βραδιά της παραμονής των φώτων στο αμφιθέατρο του Διοικητηρίου ήταν ξεχωριστή, καθώς πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση της τρίτης ποιητικής συλλογής του Γρηγόρη Χρηστίδη με τον τίτλο «ΕΡΠΟΝΤΑΣ».
Η συντονίστρια Βούλη Δημοπούλου πρώτα ανέγνωσε το μήνυμα του ιστορικού τέχνης Λεόντιου Πετμεζά και στη συνέχεια προχώρησε στις δικές της παρατηρήσεις. Αναφέρθηκε στις δυο προηγηθείσες ποιητικές συλλογές «ΑΡΝΟΥΜΕ» και «ΕΙΜΑΙ ΟΡΓΙΣΜΕΝΟΣ», στα χαρακτηριστικά της ποίησης του Γρηγόρη Χρηστίδη, στο ρεαλισμό, την αμεσότητα και την ειλικρίνεια. Ανέφερε για τον ποιητή ότι μιλώντας για τον εαυτό του συλλογιέται τους άλλους, με στόχο όχι να πείσει αλλά να προβληματίσει. Τόνισε επίσης ότι τα θέματα του αγγίζουν  το σύγχρονο άνθρωπο και τη μοίρα του.
Το λόγο πείρε στη συνέχεια ο ίδιος ο ποιητής που αποκάλυψε ότι ο τίτλος της νέας του συλλογής εκφράζει μια κουβέντα ενός δασκάλου του , που την κουβαλάει για πολλές δεκαετίες άσβηστη μέσα στην αλήθεια της: 
«Παιδί μου, να είσαι περήφανος για τον πατέρα σου, που είναι αγωνιστής και όχι εγκληματίας. Ενώ ο παπάς ο βουλγαρογραμμένος που σε χαστούκισε ανήκει στους «έρποντες και γλείφοντες».
Ο δημοσιογράφος Γιώργος Καρανίκας ακολούθως έδωσε τα κύρια γνωρίσματα της ποίησης του Γρηγόρη Χρηστίδη το ρόλο που παίζουν σε αυτήν η αξιοπρέπεια, η ευαισθησία και η δοτικότητα του ποιητή.
Η Καβαλιώτισσα φιλόλογος Χριστίνα Βαμβούρη-Δημάκη, σύμβουλος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δράμας, τόνισε ότι στη συλλογή αυτή ο Γρηγόρης Χρηστίδης αγανακτεί  με ό, τι άσχημο συντελείται από τους ταγούς της πόλης και της χώρας, αποδεικνύεται γνώστης της ιστορίας της Ελλάδας, θλίβεται για τους ανάξιους πολιτικούς, ψέγει τους Έλληνες για την προσήλωσή τους σε λαοπλάνους ηγέτες. Αναφέρθηκε ακόμη στην αμεσότητα του λόγου του λόγου του, στον συχνά προφητικό του τόνο, στην πίστη του στη νέα γενιά που πρέπει να πάρει στα χέρια της τις τύχες της κοινωνίας, στην αναγκαιότητα του συλλογικού αγώνα με ενότητα λαϊκή, καθώς η Δημοκρατία απαιτεί συμμετοχή για να στεριώνει.
Με μήνυμά της η κοινωνιολόγος Χρύσα Τσελέπη χαρακτήρισε την ποίηση του Γρηγόρη Χρηστίδη ως γνήσια, με ύφος προσωπικού  ημερολογίου, με σεβασμό στις αξίες της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της αγάπης, γεμάτη πόνο και αγωνία, με σαρκαστική διάθεση, πικρή αυτοκριτική και φανερή εναντίωση στον κοινωνικό κομφορμισμό.
Ο συγγραφέας και νομικός Χάρης Τσερκενίδης στη συνέχεια διέγνωσε ότι η μια πνευματική κεραία του Χρηστίδη είναι στραμμένη προς την Ανατολή και η άλλη προς νότο, την Αθήνα και την αρχαία πνευματική κληρονομιά, καθώς και ότι, σε αντίθεση προς τη θολούρα των στίχων των σύγχρονων ποιητών, η φωνή του Γρηγόρη υψώνεται καθαρή και πατριωτική και προκλητική, τόσο που μπορεί να οδηγήσει πολλούς επώνυμους σε μηνύσεις εναντίον του ποιητή, ο οποίος όμως δεν πρέπει να φοβάται. Τόνισε ακόμη ότι ο ποιητής είναι ενσυνείδητος αριστερός αλλά και ένθεος και ένθερμος πατριώτης, που δεν διστάζει να κατακεραυνώνει την κοινωνική αδικία.
Η Βούλη Δημοπούλου ανέγνωσε τρία ποιήματα του Γρηγόρη αφιερωμένα στους γονείς, στη σύζυγό του, και στις εγγονές του, καθώς και το ποίημα με τίτλο «Έχει αξία», που εμπεριέχει ένα μήνυμα κοινωνικό που ταιριάζει στην πορεία ζωής και προσφοράς του Γρηγόρη Χρηστίδη. Στη συνέχεια κάλεσε τον ποιητή ν’ απαγγείλει ο ίδιος το πιο αντιπροσωπευτικό του ποίημα, με τίτλο «Το Μέτρο». Το μέτρο που ο ποιητής ακολουθεί σε όλη τη διαδρομή της ζωής και της δημιουργίας του. Μέτρο που ωστόσο ξεπερνάει μόνο στον τομέα της γνώσης, όπως και απέναντι σε ό, τι αρνητικό και άδικο συναντά μες στη ζωή.Με μέτρο και ομοιοκαταληξία είναι γραμμένα όλα τα ποιήματα του Γρηγόρη Χρηστίδη κι αυτό είναι προσωπική επιλογή του εκ των προτέρων σεβαστή. Διότι ο άξιος καλλιτέχνης μία ολόκληρη ζωή έχει μάθει να κινείται συνεχώς σε σταθερούς παραδοσιακούς ρυθμούς, μια και η μουσική και η μελωδία υπακούουν σε κανόνες και σε συντεταγμένες από τα πριν καθορισμένες με περιορισμούς που απαιτούν σεβασμό και από τον πομπό και από τον δέκτη, ώστε να υπάρχει εύηχο και πετυχημένο αποτέλεσμα. Ωστόσο οι φόρμες του μέτρου και της ρίμας, όσο κι αν κάνουν πιο  εύληπτο το μήνυμα ακουστικά, δένουν σε κόμπο την επικοινωνία, σαν σε γραβάτα τρίγωνο λεπτό και επιλεγμένο, οπότε κάποιοι λεν με θαυμασμό «ωραίος κόμπος κι όμορφη γραβάτα», ενώ άλλοι προτιμούν τα’ ανοιχτά πουκάμισα του ελεύθερου στίχου, με τους εσωτερικούς ρυθμούς και την υποβλητικότητα, που συχνά μαγεύουν και οδηγούν σε μέθεξη τους δέκτες-αναγνώστες.
Κανείς δεν μπορεί ν’ απορρίψει την ποίηση, για παράδειγμα, του Σολωμού, του Παλαμά, του Σικελιανού και του Βάρναλη που έγραψαν σε παραδοσιακό στίχο, αλλά ούτε και την ποίηση του Καβάφη, του Ρίτσου, του Σεφέρη, του Ελύτη και του Αναγνωστάκη που έγραψαν σε ελεύθερο στίχο τον οποίο πολύ πετυχημένα μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης και άλλοι άξιοι συνθέτες, που ξέρουν καλά να ψηλαφούν και να βρίσκουν τη μουσικότητα στους στίχους των σύγχρονων μοντέρνων ποιητών. 
Έχω την ταπεινή γνώμη ότι η ποίηση του Γρηγόρη Χρηστίδη θα είχε την ίδια και ίσως ακόμη μεγαλύτερη απήχηση, αν ξέφευγε από τις παραδοσιακές φόρμες, γιατί όλοι οι Καβαλιώτες —και όχι μόνο – γνωρίζουμε καλά ότι ο συγκεκριμένος δημιουργός στην όλη του πνευματική και καλλιτεχνική πορεία έχει αποδείξει όχι μόνο την ευαισθησία και την αξιοπρέπεια που τον χαρακτηρίζουν, αλλά και ότι γνωρίζει επαρκώς όλες τις τεχνικές της μοντέρνας ποίησης. Αυτό μάλιστα εύκολα μπορεί να γίνει κατανοητό από την όποια επικοινωνία του, την όποια αφήγησή του, ακόμη και στον καθημερινό του λόγο. Μελίρρυτος και χειμαρρώδης, μπορεί να συναρπάζει τον κάθε συνομιλητή του. Από την άλλη όμως σκέφτομαι πως είναι συνειδητή  επιλογή του να επικοινωνήσει με τα πλατιά λαϊκά  στρώματα, που αυτά πάντα τον ενδιέφεραν πολύ περισσότερο από το να κατακτήσει κορυφές Ιμαλάϊων , Άλπεων, Παρνασσών και Ολύμπων. Του αρκεί η καταξίωση μέσα στα όρια της δικής μας πόλης, από τα περιαστικά βουνά και δάση μέχρι τα δαντελένια ακρογιάλια της. Κι αυτή την καταξίωση την έχει πια κερδίσει, αφού δεξιούς, κεντρώους και αριστερούς μπορεί και τους βάζει κάποτε κάτω απ’ την ίδια κουβέρτα!
Καλή συνέχεια, φίλε μου…    

                           
                                                                    Καβάλα 07/01/2015
                                                                     Χρήστος Τσελεπής
                                                                  Φιλόλογος Καθηγητής

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου