Κυριακή, 18 Δεκεμβρίου 2016

ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ TOY ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΠΕΤΜΕΖΑ ΣΤΙΣ ΝΕΦΕΛΟΜΟΡΦΙΕΣ ART –EST ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ


Με αφορμή την πρόσφατη σημαντικότατη έκθεση 64 ζωγραφικών Νεφελομορφιών του διεθνούς εικαστικού καλλιτέχνη Κώστα Ευαγγελάτου στον ιστορικό  χώρο του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών- Ίδρυμα Βούρου- Ευταξία, ανέτρεξα στο βιβλίο - δοκίμιο μου «Η Αισθητική Ενατένιση του Κώστα Ευαγγελάτου », εκδόσεις Συλλογές, Αθήνα 2001, που σε σχετικό κεφάλαιο για τις Νεφελογραφίες του διατυπώνω μεταξύ άλλων: '' Οι «Νεφελογραφίες» μεγάλες και μικρές ουράνιες περιφέρειες είναι η κατάληξη της τεχνικής δεξιότητας του Ευαγγελάτου να ζωγραφίζει εκ του φυσικού και κατόπιν να ξαναζωγραφίζει τη φύση απ’ την φαντασία του στο εργαστήριο. Με τις συνθέσεις  του με νέφη που κυριαρχούν στην επιφάνεια του πίνακα πραγματώνονται τα δεδομένα των εμπειριών, δίνοντας έμφαση στους γενεσιουργούς παράγοντες ενός απαράμιλλου ύφους μέσα από λεπτές ποιοτικές διαφοροποιήσεις. Ο ατέρμων χώρος των οριζόντων κατευθύνει τον χειρισμό των υλικών στοιχείων, αποφεύγοντας περίτεχνα τον αναμενόμενο κορεσμό. Η έμπνευση ταξιδεύοντας αποτυπώνει προσωπικές σημειώσεις, διαφυλάττει  τρυφερές αναμνήσεις και καταγράφει  φευγαλέες  εντυπώσεις  που δημιουργεί το φυσικό περιβάλλον σε μια επιθυμητή αρμονική οικολογική σχέση με τον άνθρωπο. Οι «Νεφελογραφίες» εμπεριέχουν υπαινιγμούς για την ζωή της ύπαρξης στη φύση, μακριά από τόπους τσιμεντένιους και τοπία στατικά όπου η επιβολή της μακροχρόνιας παράδοσης ανακόπτει την πολιτιστική εξέλιξη. Μέσα από την μνημειακότητα του περιβάλλοντος συλλαμβάνει την ιερότητα της ανάτασης.''
Όλες αυτές οι διατυπώσεις μου επιβεβαιώθηκαν και πάλι στη θέαση της αναδρομικής θα έλεγα έκθεσης του Κώστα Ευαγγελάτου
«Νεφελομορφίες Art-Est» και  επαυξήθηκαν θετικά με τα ιδιαίτερα εντυπωσιακά πρόσφατα έργα του συμπαντικής πλέον διάστασης και μικτές τεχνικές επεξεργασίας (σφαίρες, άστρα, γαλαξίες).


Από το 2001 και μετά, με βάση τη βιβλιογραφία που παρακολουθώ για νέα εκτενέστερη μελέτη μου,  ασχολήθηκαν γνωστοί ιστορικοί της τέχνης με την ανάλυση και την αισθητική προσέγγιση των έργων του καλλιτέχνη της συγκεκριμένης ενότητας με τις «Νεφελογραφίες» αλλά και τις νεότερες «Νεφελομορφίες»  του, όπου  αναδύονται αρχαικές αφαιρετικές μορφές στα νεφελώματα και τα νεφελόφωτα των συνθέσεων του.  Αναλυτικά κείμενα για την πολύπτυχη δημιουργία του  έχουν γραφεί από τον αείμνηστο  Ακαδημαικό, ιστορικό τέχνης Χρύσανθο Χρήστου  στον Γ’ τόμο της έκδοσης «Η  Ελληνική ζωγραφική  στον εικοστό αιώνα» και στον κατάλογο της έκθεσης «Scriptorium», τον καθηγητή  ιστορίας της τέχνης κ. Στέλιο Λυδάκη ,στα λεξικά και σε μελέτες του στις εκδόσεις «Μέλισσα», τον κριτικό τέχνης και ιστορικό επιστήμονα κ. Νίκο Μοσχονά στην έκδοση «Εξεικονίσεις» καθώς και από αρκετούς  άλλους σε καταλόγους εκθέσεων και περιοδικά .


Θεωρώ ότι η ουσία της δουλειάς του αναδεικνύεται περίφημα από το κείμενο της ιστορικού τέχνης κ. Μαρίας Μελέντη, που τον τοποθετεί  στο  ιστορικό εικαστικό γίγνεσθαι της περιοχής του, δηλαδή του Ιονίου και του νησιού της καταγωγής του. Αναφέρει  μεταξύ άλλων σε κείμενο της σχετικό με την τιμητική έκθεση του καλλιτέχνη στην Πινακοθήκη Δήμου Κέρκυρας το 2010: «Στην ζωγραφική του Κώστα Ευαγγελάτου ,που έχει ήδη ταξιδέψει ως γνήσια Κεφαλλήνια παραγωγή ανά τον κόσμο, διαπιστώνεται με ειλικρίνεια η μαρτυρία του προαναφερόμενου αγώνα. Γεμάτες ευαισθησία οι κρυστάλλινες ανάλαφρες μορφές των ιδεών αιωρούνται σε ένα κόσμο που βαρύς και συνοπτικός τις περιβάλλει σε μία ορισμένη στιγμή. Υπό μία ορισμένη συνθήκη που έχουμε την αίσθηση ότι σύντομα θα πάψει να υπάρχει. Τα νεφελώματα, με τους ποικίλους χρωματισμούς, θα διαλυθούν αφήνοντας πίσω τους το φως μίας επίπονης προσπάθειας να διασωθεί ο μαγικός κόσμος των ανθρώπινων αξιών. Δεν μπορεί παρά οι αναφορές να αποτελούν μακρινές υπομνήσεις του αρχαίου κόσμου κατά τον ίδιο τρόπο που παλαιότερα παρεισφρήσανε  επίμονα στο έργο του Γεράσιμου Στέρη. Ο καλλιτέχνης επιχειρεί μία αγαστή συνύπαρξη των δύο κόσμων, του έρωτα των ιδεών και του ανθρώπινου κόσμου. Το μήνυμα που κυριαρχεί είναι αισιόδοξο, γεμάτο ανθρωπισμό, σαν αυτό των μύθων που διαρκούν για πάντα, σαν το παρήγορο, διαυγές κεφαλλονίτικο τοπίο που ταξιδεύει στο Ιόνιο πέλαγος.»
Με την τωρινή του έκθεση  στην Αθήνα, που ολοκληρώνεται τον Ιανουάριο του νέου έτους, ο Κώστας Ευαγγελάτος  κληροδοτεί σε όλους μας έναν ποιητικό και αισθητικό κόσμο αρμονίας, ομορφιάς και  προσωπικής επαναστατικότητας. Η έρευνα και η θεώρηση των επιτεύξεων του  σε όλες στις μεγάλες  ενότητες της έκφρασης του (Ερειπιογραφίες, Αντιμιλιταριστικά, Σωματογραφίες, Performance, Εννοιακές  Συλλήψεις, Νεφελογραφίες, Προσωπογραφίες, Ψηφιακές Εικόνες, Επιζωγραφισμένα αντικείμενα, Λιθοκατασκευές, Ιδεογραφίες), αν και πολύπλοκη, είναι ιδιαίτερα γοητευτική και ανεξάντλητη. Οι «Νεφελομορφίες» του όμως  αποκαλύπτουν τον  ρομαντικό του χαρακτήρα και τη βαθιά μελέτη του στην  φύση, εξωτερικεύοντας συναισθήματα και  ψυχογραφικές καταστάσεις και οράματα με κύριο εργαλείο του το χρώμα και τις αποχρώσεις.

ΛΕΟΝΤΙΟΣ ΠΕΤΜΕΖΑΣ,
Ιστορικός τέχνης.
Δεκέμβριος 2016.

Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2016

Μεγάλη επιτυχία είχε το Αγιογραφικό δρώμενο της Μαριλένας Φωκά που παρουσιάστηκε υπό την αιγίδα του Οργανισμού Πολιτισμού και Αθλητισμού του Δήμου Πεντέλης.


Σε χώρο  του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Πεντέλης 17ης Νοεμβρίου 15 παρουσιάστηκε με επιτυχία και μεγάλη επισκεψιμότητα  η έκθεση –δρώμενο Αγιογραφίας της  Μαριλένας Φωκά  που ήταν αφιερωμένη  στην Αγία Βαρβάρα . 
Η έκθεση που  είχε τίτλο «Η Αγία Μεγαλομάρτυς Βαρβάρα» περιλάμβανε 20 περίπου εικόνες τις Αγίας πλαισιωμένες από χορό μαρτύρων. 
Πρόκειται για αποτυπώσεις της δημιουργού  βυζαντινής, ρωσικής  και ευρωπαϊκής τεχνοτροπίας  αποτελούμενες από κεφαλές, ολόσωμες απεικονίσεις και πολύπτυχα.



 Ο θεωρητικός -ιστορικός τέχνης Λεόντιος Πετμεζάς που προλόγισε την έκθεση ανέφερε ότι:  
«Οι δημιουργίες της Μαριλένας Φωκά αναδίδουν  κατανυκτική αρμονία και προσήλωση στο μεγαλείο του ένθεου ιδανικού.
Εξερευνούν και ανασύρουν την απόλυτη αλήθεια της πίστης μέσα από τη προοπτική της λεπτομέρειας, τους εκστατικούς κυματισμούς  και την απαλότητα της κίνησης.
Εκφράζουν απερίσπαστα τη βιωματική συνομιλία και την ενδόμυχη, εσωτερική φωνή της που συνειρμικά απορρέει από την τόνωση της αυτογνωσίας. Καλύπτουν  ένα ιδιαίτερα ευγενές φάσμα  εικαστικών-αγιογραφικών αναζητήσεων το οποίο εκτείνεται και εξαντλείται συγκεκριμένα στο χώρο της ευειδούς εικονογραφικής απόδοσης με μεγαλοπρέπεια και σύνεση.
Με όχημα το ρεαλιστικό μεταίχμιο της εικόνας παρουσιάζει το οραματικό, το ονειρικό και το ποιητικό μοτίβο, εμπλουτίζοντας το με τον πρέποντα σεβασμό  που το κάνει να κυριαρχεί  και να αναδεικνύεται  σε  βασικότερο ρυθμιστή της αισθητικής αντίληψής .Με  επιλεγμένες χρωματιάσεις η απόλυτη τεχνική της εκθέτει  το μυστήριο της θρησκευτικότητας ,τη λατρευτική οντότητα και τη μοναδικότητα της ευλάβειας, των υπάρξεων που απεικονίζει ενώ η γραφή της παραπέμπει ενορχηστρωμένα και  επιτυχημένα στην υφαντική απόδοση».


Θεολογική  προσέγγιση του βίου της Αγίας Βαρβάρας  έγινε από τη κοινωνική θεολόγο Ευγενία Μοτάκη ενώ για την παράδοση αναφέρθηκε η οικονομολόγος-ποιήτρια  Πετρούλα Σίνη.



Την Αγιογραφική απεικόνιση την Αγίας ,το θαύμα στο Πολυδέντρι ,την ευλογία και την εικόνα Βέλλα ανέλυσε η αγιογράφος Μαριλένα Φωκά.


Τις ομιλίες ακολούθησε συζήτηση με το κοινό.
Στο αγιογραφικό δρώμενο  ξεναγήθηκαν  μαθητές  σχολείων.